De druk op het Nederlandse elektriciteitsnet neemt al jaren toe. In delen van het Enexis-gebied is het stroomnet inmiddels zo vol dat er op korte termijn geen ruimte meer is. Dit zijn elektriciteitsstations die delen van Den Bosch, Eindhoven, Tilburg, Uden, Helmond, Oss en omstreken van stroom voorzien. Na 1 juli 2026 is er in deze gebieden geen ruimte meer over. Dit betekent dat aanvragen voor een nieuwe of zwaardere aansluiting op de wachtlijst komen.
Voor zakelijke energiegebruikers heeft dit gevolgen voor groei, verduurzaming en operationele flexibiliteit. Wat betekent dit voor jouw organisatie?
Wat betekent een ‘vol stroomnet’?
Een ‘vol stroomnet’ betekent dat er onvoldoende capaciteit is om extra elektriciteit te transporteren. Dit kan zowel gaan om afname (verbruik) als invoeding, bijvoorbeeld van zonne-energie. In het Enexis-gebied is deze capaciteit op steeds meer plekken bereikt. Volgens recente updates van Enexis is dit het gevolg van meerdere ontwikkelingen die samenkomen, namelijk: de snelle groei van duurzame energie zoals zon en wind, de toenemende elektrificatie van industrie, mobiliteit en warmte, en de beperkte snelheid waarmee het elektriciteitsnet kan worden uitgebreid.
Daarnaast speelt mee dat eerdere reserveringen van netcapaciteit zijn stopgezet, waardoor het beschikbare vermogen anders wordt verdeeld en er scherper wordt gestuurd op daadwerkelijk gebruik.
De eerste concrete gevolgen
Stoppen met reserveren van netcapaciteit
Tot 1 juli 2026 reserveren systeembeheerders nog capaciteit voor toekomstige kleinverbruikers (zoals woningbouw, mkb en laadpalen) en worden nieuwe kleinverbruikaansluitingen en -verzwaringen ingepast zolang er ruimte is. Vanaf 1 juli 2026 verandert dit: er wordt geen capaciteit meer gereserveerd voor toekomstige groei van kleinverbruikers én in congestiegebieden komen alle nieuwe aanvragen, klein- én grootverbruik, op een wachtlijst.
Wachttijden en onzekerheid bij nieuwe aanvragen
Bedrijven die een nieuwe of zwaardere aansluiting aanvragen, krijgen vaker te maken met wachttijden of onzekerheid. In sommige gebieden is directe uitbreiding simpelweg niet mogelijk. Dit kan investeringsbeslissingen vertragen en vraagt om vroegtijdige planning.
Introductie van een prioriteringskader
Enexis werkt met een nieuw prioriteringskader om schaarse netcapaciteit te verdelen. Hierbij krijgen bepaalde maatschappelijke functies en urgente aanvragen voorrang.
Niet elke aanvraag wordt automatisch gehonoreerd en daarmee wordt het belangrijker om de noodzaak en timing goed te onderbouwen.
Beperkingen bij verduurzaming
Veel organisaties willen elektrificeren, bijvoorbeeld via elektrische voertuigen, warmtepompen of elektrische productieprocessen. Door netcongestie is dit niet altijd direct mogelijk en kunnen duurzaamheidsdoelen vertraging oplopen.
Beperkingen op teruglevering van energie
Voor bedrijven met zonnepanelen of andere opwekinstallaties geldt dat teruglevering niet altijd meer vanzelfsprekend is. In piekmomenten kan het net deze energie niet verwerken. Dit vraagt om alternatieven zoals energieopslag en slimme aansturing van opwek en verbruik.
Toenemende noodzaak voor flexibiliteit
Systeembeheerders zetten steeds vaker in op congestiemanagement. Bedrijven worden gestimuleerd (of verplicht) om flexibel om te gaan met hun energiegebruik.
Dit betekent bijvoorbeeld het verbruik verschuiven naar daluren, productieprocessen aanpassen en actief sturen op piekbelasting.
Wat betekent dit voor jouw organisatie?
Het volle stroomnet in het Enexis-gebied heeft inmiddels tastbare gevolgen. Het stoppen met reserveren, de introductie van prioritering en de groeiende beperkingen op aansluitingen en teruglevering maken duidelijk dat bedrijven zich moeten aanpassen aan een nieuwe realiteit.
Door proactief te handelen en slimme keuzes te maken, kunnen organisaties de impact beperken en kansen benutten binnen deze veranderende energiemarkt.
Wil je weten wat netcongestie concreet betekent voor jouw bedrijf? Neem gerust contact met ons op. Onze energiespecialisten helpen je graag!
