Per 1 januari 2026 zijn er in Nederland nieuwe maatregelen ingegaan om de uitbreiding van het stroomnet en andere energie-infrastructuur te versnellen. Deze veranderingen zijn bedoeld om het overvolle stroomnet aan te pakken, wachttijden voor netcapaciteit te verkorten en ruimte te maken voor duurzame groei voor zowel bedrijven als voor gemeenschappen.
Nederland staat midden in de energietransitie. Steeds meer bedrijven en woningen willen verduurzamen met zonnepanelen, warmtepompen en elektrische voertuigen, maar het bestaande stroomnet zit in veel gebieden al vol. In de afgelopen jaren kwamen duizenden bedrijven op lange wachtlijsten voor nieuwe netaansluitingen terecht. Om de groeiende elektriciteitsvraag bij te houden, is het nodig om in de komende 25 jaar het stroomnet fors uit te breiden met meer dan 100.000 kilometer aan kabels, circa 50.000 nieuwe transformatorstations en honderden hoog- en middenspanningsstations.
Door het huidige capaciteitsgebrek lopen niet alleen verduurzamingsplannen vertraging op, maar worden ook woningbouwprojecten en economische groei belemmerd. Daarom heeft de overheid samen met netbeheerders plannen geïntroduceerd om het netwerk sneller en slimmer uit te breiden.
Standaard gedoogplicht voor voorbereidende werkzaamheden
Voordat netbeheerders nieuwe infrastructuur kunnen bouwen, moet er vaak eerst bodemonderzoek en locatieonderzoek plaatsvinden. Vroeger konden grondeigenaren de toestemming voor dit soort onderzoeken weigeren, wat tot vertragingen van enkele maanden tot wel anderhalf jaar kon leiden.
Sinds 1 januari geldt er een standaard gedoogplicht: grond- en terreineigenaren moeten toegang verlenen voor deze voorbereidende werkzaamheden. Dit versnelt het proces doordat netbeheerders eerder en efficiënter kunnen starten met hun onderzoeken en daardoor eerder kunnen bouwen.
Uitbreiding van de Expertpool Energie-Infrastructuur
De overheid breidt de Expertpool Energie-Infrastructuur uit. Dit is een team van specialisten dat gemeenten en provincies ondersteunt bij het kiezen van geschikte locaties voor energieprojecten, vergunningverlening en het bijbehorende werkzaamheden voor energie-infrastructuurprojecten. Deze pool biedt gemeenten en provincies juridische ondersteuning en projectmanagement-expertise, waardoor lokale overheden sneller besluitvorming kunnen doorlopen en netbeheerders eerder aan de slag kunnen. De expertise is nu ook beschikbaar voor middenspanningsprojecten én andere infrastructuur zoals waterstofleidingen en CO₂-transport.
Snellere realisatie van duurzame projecten
Voor bedrijven die willen verduurzamen, bijvoorbeeld door het uitbreiden van productie, het toevoegen van laadinfrastructuur voor EV’s of het opwekken van eigen duurzame energie, betekent een sneller uitbreidbaar net dat zij eerder over voldoende stroomcapaciteit kunnen beschikken om hun plannen uit te voeren.
Minder onzekerheid rond netaansluitingen
Waar ondernemers vroeger soms jaren moesten wachten voordat hun aansluiting gerealiseerd kon worden, helpen de nieuwe procedures om deze wachttijden te verkorten. Dat geeft meer duidelijkheid bij investeringsbeslissingen.
Betere lokale ondersteuning
Vaker gebruik kunnen maken van externe specialisten bij vergunningen en projectbegeleiding betekent dat lokale overheden en bedrijven sneller door administratieve stappen heen komen en projecten eerder kunnen worden gestart.
Het stroomnet op tijd uitbreiden is essentieel voor de verduurzaming van onze economie. Zonder voldoende capaciteit zijn plannen voor elektrificatie, laadinfra voor elektrische voertuigen en duurzame energieopwekking lastig realiseerbaar. De nieuwe maatregelen vormen een belangrijke stap om Nederland klaar te maken voor een duurzame toekomst.